Rodowód Kujawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Inowrocławiu wywodzi się od powstałej w 1920 roku Spółdzielni "ZAGRODA", która powstała  6 lipca 1920 roku i do 1958 roku była jedyną spółdzielnią mieszkaniową na terenie miasta. Spółdzielnia przejęła nieruchomości od byłego stowarzyszenia niemieckiego „Gartenstadt-Genossenschaft” (Spółdzielnia Miasta Ogrodów). Było to 6 domów mieszkalnych przy ulicach Roosevelta 12-16, Sienkiewicza 13, 15, 23 i 27 oraz Ustronie 3-17 o łącznej liczbie 23 mieszkań.

W okresie międzywojennym podejmowano kilkakrotnie próby zorganizowania w Inowrocławiu innych spółdzielni mieszkaniowych, lecz starania te nie dały żadnego rezultatu.
Po drugiej wojnie światowej kroki takie podjęła Pomorska Spółdzielnia Mieszkaniowa, której oddział powstał w Inowrocławiu ale po dwóch latach działalności na skutek trudności organizacyjnych i finansowych uległ likwidacji.
W 1958 roku powstała Spółdzielnia Mieszkaniowa „Kujawianka”, która do 1962 roku wybudowała na Osiedlu Nowym przy dzisiejszej ulicy Armii Krajowej 3 budynki o 72 mieszkaniach. W 1959 roku powstała Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa przy Inowrocławskich Zakładach Sodowych. Spółdzielnia ta pobudowała do 1962 roku 3 budynki przy ulicy Daszyńskiego o 74 mieszkaniach.

W 1963 roku założono z inicjatywy pracowników Kujawskich Zakładów Przemysłu Lniarskiego, Spółdzielnię Mieszkaniową w Pakości i w tym samym roku również z inicjatywy pracowników cukrowni w Kruszwicy – Spółdzielnię Mieszkaniową „Piast”.  Spółdzielnia „Piast” połączyła się z Kujawską Spółdzielnia Mieszkaniową 1 stycznia 1970 roku. Pozostałe ośrodki miejskie regionu inowrocławskiego czyli Gniewkowo i Janikowo – zostały objęte bezpośrednią działalnością Kujawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w latach 1965 - 1966. Pierwsze klucze na Osiedlu 700-lecia w Gniewkowie wręczono w końcu października 1969 roku a w Janikowie do pierwszego domu liczącego 60 mieszkań wprowadzili się lokatorzy w lipcu 1967 roku.
Właśnie z tych wszystkich spółdzielni z dniem 1 stycznia 1965 roku utworzono spółdzielnię, której nadano nową nazwę Kujawska Spółdzielnia Mieszkaniowa w Inowrocławiu.
Od 1965 roku nastąpił bardzo dynamiczny rozwój Spółdzielni, czego efektem jest aktualny stan posiadania: 304 budynki mieszkalne z 15 400 mieszkaniami 279 lokali użytkowych oraz 1 347 garaży. W strukturze spółdzielni funkcjonują 4 administracje obejmujące poszczególne osiedla w  Inowrocławiu i 1 administracja rejonowa obejmująca miejscowości po za Inowrocławiem w których położone są budynki należące do spółdzielni.

Łączna powierzchnia użytkowa zasobów zlokalizowana jest w 11 miejscowościach na gruntach o powierzchni ponad 140 ha wynosi 798.128 m kw. Spółdzielnia posiada zasoby poza miastem Inowrocław w takich miejscowościach jak:

•    DULSK
•    JANOCIN
•    JANIKOWO
•    KRUSZWICA
•    GNIEWKOWO
•    PAKOŚĆ
•    JEZUICKA STRUGA
•    KOŚCIELEC
•    TUCZNO
•    ZŁOTNIKI KUJAWSKIE

Ogółem w budynkach Kujawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej mieszka ponad 42.000 osób. Spółdzielnia na dzień 1 stycznia 2011 roku liczyła ponad 16 500 członków, co sytuuje ją pośród największych spółdzielni mieszkaniowych w woj. kujawsko-pomorskim.
Do końca 2011 roku z prawa do przekształcenia swojego mieszkania w odrębną własność skorzystało ok 8 000 członków. Spółdzielnia oprócz zarządzania i administrowania swoimi zasobami prowadzi działalność inwestycyjną (z własną służbą inwestycyjną), społeczno - wychowawczą (7 klubów osiedlowych), oraz pomocniczą (Zakład Usług Konserwacyjno Remontowych i Transportowych).
Od 1 grudnia 1999 roku Spółdzielnia administruje również zasobami wspólnot mieszkaniowych. Na dzień 31 grudnia 2011 roku jest to 28 budynków z 1 015 mieszkaniami o łącznej powierzchni ok 47 tys. m kw.

---

Więcej archiwalnych zdjęć w "Historii na Fotografiach"